หน้าหนังสือทั้งหมด

ความเข้าใจในร่างกายมนุษย์
133
ความเข้าใจในร่างกายมนุษย์
1.5 ตโจ : หนัง หนังหุ้มสรีระทั้งสิ้นตั้งอยู่ในสรีระกับหนังนั้น สรีระหารู้ไม่ว่าเราถูกหนังหุ้มหนังเล่าก็ หารู้ไม่ว่า สรีระเราหุ้มไว้ เปรียบเหมือนในพิณใหญ่ที่หุ้มด้วยหนังโคสด พิณใหญ่หารู้ไม่ว่า เรา ถูกห
เนื้อหานี้ทำการอธิบายถึงความสำคัญของส่วนต่าง ๆ ในร่างกายมนุษย์ เช่น หนัง เนื้อ เอ็น และกระดูก โดยใช้คำอุปมาที่ช่วยให้เห็นภาพความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างเหล่านี้แก่กัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องเกี่ยวกับก
การสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างร่างกายและสติ
137
การสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างร่างกายและสติ
อยู่ในรางสุนัข รางสุนัขหารู้ไม่ว่า รากสุนัขอยู่ในเรา รากสุนัขเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราอยู่ในรางสุนัข สิ่งทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึงและไตร่ตรองถึงกันและกัน อาหารใหม่เป็นโกฏฐาส แผนกหนึ่งในร่างกายนี้ ไ
บทความนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างส่วนต่างๆ ของร่างกาย โดยการเปรียบเทียบระหว่างอาหารเก่าและความรู้สึกตัวในร่างกาย ทั้งยังนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างสภาพภายในของร่างกายกับสติ ผ่านการเปรียบเ
การศึกษาโกฏฐาสในร่างกาย
141
การศึกษาโกฏฐาสในร่างกาย
ไขข้อเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราทาที่ต่อ 180 แห่งติดอยู่ เปรียบเหมือนในเพลาที่คนทาด้วยน้ำมัน เพลา หารู้ไม่ว่าน้ำมันทาเราติดอยู่ น้ำมันเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราทาเพลาติดอยู่ สิ่งทั้งหลายนั่น ปราศจากความคิดคำนึง
บทความนี้สำรวจลักษณะและการทำงานของโกฏฐาสในร่างกาย รวมถึงน้ำอาโป, เตโช และวาโย โดยอธิบายลักษณะไม่ปราศจากความคิดและจิตใจ แต่มีอาการซึมซาบและเผาไหม้ บทความยังให้แนวทางการพิจารณาเกี่ยวกับไฟต่าง ๆ ที่ส่งผล
การพิจารณาธาตุในโกฏฐาส 42
143
การพิจารณาธาตุในโกฏฐาส 42
จึงกำหนดเอาลักษณะที่แขนแข็งในโกฏฐาส 12 นั้นว่า ธาตุดิน พึงกำหนดเอาลักษณะที่ร้อนในโกฏฐาส 4 ว่า ธาตุไฟ จึงกำหนดเอาลักษณะที่ เขยื้อนได้ ที่แยกออกจากธาตุไฟนั้นไม่ได้ ว่า ธาตุลม จึงกำหนดเอาลักษณะที่แขนแข็ง
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาธาตุ 42 จากร่างกาย มีการกำหนดธาตุต่างๆ ได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุไฟ ธาตุลม จากโกฏฐาสและการสัมผัสทางกาย รวมถึงการทำกรรมฐาน ซึ่งมีการใช้ความคิด การมองเห็น การได้กลิ่น และการชิ
การเจริญจตุธาตุววัตถานเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
147
การเจริญจตุธาตุววัตถานเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
เป็นปัจจัยโดยเป็นเครื่องพยุงไว้แห่งธาตุ 3 อย่างนอกนี้ ดังนั้นควรพิจารณาเห็นว่าธาตุเหล่านี้ โดยเป็นปัจจัยของกันและกัน 12. อสมนาหารโต ในบรรดาธาตุทั้ง 4 ปฐวีธาตุย่อมไม่รู้ว่า เราคือปฐวีธาตุ หรือว่าเราเป็
การเจริญจตุธาตุววัตถานในคัมภีร์วิสุทธิมรรคอธิบายว่า ธาตุทั้ง 4 ในร่างกายเป็นปรากฏการณ์ที่ต้องใช้ปัญญา สามารถเข้าถึงได้เพียงอุปจารสมาธิ ผู้ปฏิบัติต้องทำใจนิ่งอยู่ที่ศูนย์กลางกาย หากใช้วัตถุหรืออวัยวะเป
หน้า6
1
Dhammakaya Open University, California, USA สมาธิ 8 วิปัสสนากัมมัฏฐาน INSIGHT MEDITATION MD 408
วิปัสสนากัมมัฏฐาน
3
วิปัสสนากัมมัฏฐาน
สมาธิ 8 : วิปัสสนากัมมัฏฐาน ลิขสิทธิ์ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย คณะผู้จัดทำ กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย ISBN : 978-974-8388-82-3 หากนักศึกษามีข้อเสนอแนะหรือคำแนะนำ กรุณาส่งมาที่ ช
หนังสือเล่มนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อแนะนำเกี่ยวกับการฝึกสมาธิและวิปัสสนากัมมัฏฐาน โดยเป็นการศึกษาและฝึกปฏิบัติที่จะช่วยเสริมสร้างความสงบในจิตใจและความเข้าใจชีวิตให้ดียิ่งขึ้น สถาบันทางการศึกษาที่มีผลงานทา
การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน
4
การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐาน
คำนํา เอกสารวิชา MD 408 สมาธิ 8 : วิปัสสนากัมมัฏฐาน มุ่งให้ นักศึกษามีความรู้เกี่ยวกับหลักการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานตามที่ปรากฏใน คัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา อันจะเป็นหลักฐานของการทำความเข้าใจเกี่ยวกับ การเ
เอกสารนี้เป็นเอกสารวิชา MD 408 ซี่งกล่าวถึงหลักการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานจากคัมภีร์พระพุทธศาสนา โดยมุ่งเน้นความเข้าใจจากการปฏิบัติของพระมงคลเทพมุนี การจัดทำเอกสารนี้เกิดขึ้นโดยคณะกรรมการประจำชุดวิชาสมา
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา
12
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา
เนื้อหาบทที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา 1.1 หลักการปฏิบัติสมถะ 1.1.1 ลักษณะของใจ 1.1.2 ความสำคัญของฐานทั้ง 7 1.1.3 หลักการทำใจหยุด 1.1.4 กระบวนการเข้าถึงธรรม 1.2 หลักการเจริญวิปัสสนา 1.2.1 คว
บทที่ 1 นี้นำเสนอความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา โดยมีการกล่าวถึงหลักการปฏิบัติสมถะ ซึ่งรวมถึงลักษณะของใจ ความสำคัญของฐานทั้ง 7 หลักการทำใจหยุด และกระบวนการเข้าถึงธรรม นอกจากนี้ยังมีการเสนอหลักการเจ
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา
14
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา
.... บทที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนา ในชุดวิชาสมาธินักศึกษาได้เคยศึกษาไปแล้วเกี่ยวกับหลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน ซึ่ง ถือว่าเป็นหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการรู้แจ้งที่เรียกว่า วิชชาภาคิยธรรม และเ
บทที่ 1 แนะนำความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับวิปัสสนาและสมถะ ซึ่งเป็นหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับการรู้แจ้ง โดยอธิบายสมาธิทั้งสองประเภทและภูมิของสมถะและวิปัสสนา นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงคำสอนของพระมงคลเทพมุนีเกี่ย
ลักษณะของใจตามพระมงคลเทพมุนี
16
ลักษณะของใจตามพระมงคลเทพมุนี
1.1.1 ลักษณะของใจ พระมงคลเทพมุนี อธิบายลักษณะของใจไว้ว่า “อะไรที่เรียกว่าใจ เห็นอย่างหนึ่ง จำอย่างหนึ่ง คิดอย่างหนึ่ง รู้อย่างหนึ่ง 4 อย่างนี้รวมเข้าเป็นจุดเดียวกัน นั่นแหละเรียกว่า ใจ อยู่ที่ไหน อยู่
ในเรื่องการอธิบายลักษณะของใจ พระมงคลเทพมุนีได้แบ่งปันมุมมองที่น่าสนใจ ซึ่งประกอบไปด้วย 4 ประการ คือ ความเห็น ความจำ ความคิด และความรู้ โดยท่านชี้แจงว่าความเห็นอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ความจำอยู่ที่
ฐานวิญญาณ 7 และการรับรู้
18
ฐานวิญญาณ 7 และการรับรู้
7 ฐานนี้ เป็นที่คุมวิญญาณ คำว่าวิญญาณในที่นี้ไม่ใช่กายละเอียด แต่หมายถึง ความรู้แจ้ง ทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย หรือกล่าวได้ว่าฐานทั้ง 7 เป็นที่ตั้งของอายตนะใน การรับรู้ กล่าวคือ ฐานที่ 1 เป็น
บทความนี้สำรวจ 7 ฐานที่เป็นที่คุมวิญญาณซึ่งเชื่อมโยงกับการรับรู้ผ่านอายตนะ โดยฐานที่ 1 ถึงฐานที่ 7 มีลักษณะเป็นเส้นทางที่นำพาอารมณ์และประสบการณ์จากสายตาหูจมูกลิ้นกายใจ เข้าสู่ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ซึ่ง
การทำใจหยุดเพื่อเข้าถึงธรรม
20
การทำใจหยุดเพื่อเข้าถึงธรรม
การทำให้ใจหยุดของพระมงคลเทพมุนี ก็คือ การทำให้เห็น จำ คิด รู้ มารวมหยุดเป็น จุดเดียวกันอยู่ที่กลางกายมนุษย์ คือ ตรงศูนย์กลางกาย ซึ่งถือว่าเป็นหลักการในการทำใจหยุด สำหรับวิธีการที่จะทำให้เห็น จำ คิด รู
การทำให้ใจหยุดของพระมงคลเทพมุนี คือ การรวมเห็น จำ คิด รู้ ให้อยู่ที่กลางกายมนุษย์ วิธีการคือการนำใจไปหยุดและใช้บริกรรมภาวนา เพื่อให้หยุดนิ่งซึ่งนำไปสู่การเข้าถึงธรรมและทำลายนิวรณ์ทั้ง 5 ที่กีดขวางทางเ
ความหมายและภูมิของวิปัสสนา
22
ความหมายและภูมิของวิปัสสนา
เป็นเหตุ มีกิเลสเป็นปัจจัย เมื่อความสิ้นกิเลสและความสิ้นทุกข์จะสำเร็จได้โดยการเจริญ วิปัสสนาดังกล่าวมานี้ จึงกล่าวได้ว่า วิปัสสนานี้ มีความสิ้นกิเลสและความสิ้นทุกข์ เป็นประโยชน์ 1.2.2 ความหมายวิปัสสนา
วิปัสสนาเป็นการเห็นแจ้งในเรื่องอริยสัจ 4 และอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอธิบายโดยพระมงคลเทพมุนี วิปัสสนาเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการเจริญภาวนาเพื่อขจัดกิเลสและความทุกข์ การเจริญวิปัสสนาต้องอาศัยเข้าใ
ความจริงในปรัชญา: สมมติและปรมัตถสัจจะ
24
ความจริงในปรัชญา: สมมติและปรมัตถสัจจะ
ความจริงโดยสมมติ จึงเป็นสมมติโวหารที่ชาวโลกแต่งตั้ง บัญญัติขึ้น เป็นของไม่คงที่ เปลี่ยนแปลงได้ แล้วแต่การวางกำหนดกฎเกณฑ์ของสังคมมนุษย์ 2) ปรมัตถสัจจะ ความจริงโดยแท้ ความจริงโดยแท้จริง เรียกว่าปรมัตถสั
เนื้อหานี้สำรวจความหมายของความจริงใน 2 ลักษณะคือ สมมติสัจจะ ซึ่งเป็นความจริงที่มีการตกลงกันในสังคม และปรมัตถสัจจะ ซึ่งเป็นความจริงที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลง โดยมีการอธิบายรายละเอียดว่าความจริงแบ่งออกเป็นส
ความเข้าใจในวงจรชีวิตและการปฏิบัติปัญญา
26
ความเข้าใจในวงจรชีวิตและการปฏิบัติปัญญา
ที่นักศึกษาควรทำความเข้าใจเป็นอันดับแรกก่อนก็คือ ความเข้าใจในเรื่องของวงจรชีวิตใน สังสารวัฏ เพราะเหตุที่ตัวเราและสรรพสัตว์ทั้งหลายต่างต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในสังสารวัฏ เนื่องจากมีกิเลส กรรม วิบาก แล
บทนี้เน้นการทำความเข้าใจในวงจรชีวิตภายในสังสารวัฏ รวมถึงความสำคัญของการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เกิดความรู้แจ้งในสภาวะชีวิต นักศึกษาเรียนรู้ถึงการเกิดและตาย การกระทำกรรม และผลของกรรมที่ผูกพันตนไว้ในวัฏฏทุกข
หน้า17
28
2.1 กิเลสในใจมนุษย์ 2.2 ความหมายของกิเลส 2.3 ประเภทของกิเลส 2.4 ตระกูลของกิเลส 2.5 ระดับของกิเลส 2.6 กิเลสในกายต่าง ๆ เนื้อหาบทที่ 2 กิเลส 2.7 ลักษณะการครอบงำของกิเลส 2.8 ทุกข์โทษภัยจากกิเลส 18 DOU สม
กิเลสและวงจรชีวิตสรรพสัตว์
30
กิเลสและวงจรชีวิตสรรพสัตว์
บทที่ 2 กิเลส เมื่อพูดถึงวงจรของชีวิตสรรพสัตว์ เป็นธรรมดาที่ว่าสรรพสัตว์ทั้งหลายอยู่ในวังวนของ สังสารวัฏ ยังต้องมีการเวียนว่ายตายเกิดไม่มีวันจบสิ้น ตราบใดที่ยังไม่หมดกิเลส กิเลสก็จะ คอยบังคับให้ทำกรรม
บทนี้กล่าวถึงวงจรชีวิตที่สรรพสัตว์ต้องเวียนว่ายตายเกิด เนื่องจากยังมี 'กิเลส' ที่บังคับให้ทำกรรม ส่งผลให้ต้องประสบวิบากต่างๆ บทเรียนจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เน้นถึงบทบาทของใจในการกระทำ โดยใจเป็นหัวหน้
อาการและความหมายของกิเลส
32
อาการและความหมายของกิเลส
อาการของโรคทางจิต มี 3 อย่าง คือ 1. หิว 2. ร้อน 3. มีด อาการทั้ง 3 นี้ ถ้าจิตมีอาการอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างเกิดขึ้น แสดงว่าจิตป่วย เมื่อพิจารณาให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นไปอีกก็จะเห็นว่ากิเลสเป็นต้นเหต
บทเรียนนี้นำเสนออาการของโรคทางจิตที่มีลักษณะ 3 อย่าง ได้แก่ หิว ร้อน และมีด ซึ่งเป็นสัญญาณที่บ่งชี้ว่าจิตป่วย นอกจากนี้ยังพูดถึงกิเลสซึ่งเป็นต้นเหตุหลักที่ทำให้จิตเศร้าหมองและเกิดการกระทำที่ไม่ดี เช่น
โยคะและบทบาทในวัฏฏะ
34
โยคะและบทบาทในวัฏฏะ
3) โยคะ คือ เครื่องประกอบเหล่าสัตว์เข้าในวัฏฏะ ไม่ให้หลุดพ้นไปได้ มี 4 อย่าง คือ 1. กามโยคะ ตรึงให้ติดอยู่กับกามคุณ 2. ภวโยคะ ตรึงให้ติดอยู่กับความยินดีในอัตภาพของตน 3. ทิฏฐิโยคะ ตรึงให้ติดอยู่กับความ
บทความนี้สำรวจความหมายของโยคะในบริบทของวัฏฏะและการกระทำที่ทำให้มนุษย์ติดอยู่ในสภาวะเศร้าโศก การเข้าใจถึงกามโยคะ, ภวโยคะ, ทิฏฐิโยคะ, และอวิชชาโยคะ รวมถึงบทบาทของคันถะและอุปาทานในชีวิตประจำวัน ทำให้มีคว